Ostatnie wiadomości
Z podobnym szaleństwem możemy się spotkać w tragedii Williama Szekspira Makbet. Główny bohater opętany żądzą władz, dąży do jej utrzymania kosztem innych ludzi – zabija obecnie panującego króla Dunkana, a jedna zbrodnia ciągnie za sobą kolejne. Żądza władzy przerasta jego samego. Zabójstwa te odbijają się na psychice Makbeta. Popada...
Wyeksponowane zostają cechy świadczące o pogwałceniu wszelkiego porządku, o przerażającej samowolności świata i zagładzie praw moralnych. Świat bawi się ginąć. Jest to zaiste zabawa szaleńca. Wizja łącząca w sobie tragizm i ironię dziejów: zapowiedź powszechnego szaleństwa i zagłady, a także obraz krwawego tańca marionetek....
Nie-Boska komedia mówi o nadchodzącym kryzysie i upadku cywilizacji. Zgodnie z często przyjmowaną stylistyką, Krasiński ukazał koniec cywilizacji jako narastającą falę chaosu, niepokoju, ogarniającego ludzi i świat. „Bogowie i ludzie szaleją”. Najpierw Hrabia Henryk zostanie opętany przez szatańską wizję, później traci zmysły jego żona,...
Zbudowanie wokół Kordiana nastroju szaleństwa było zatem zabiegiem ukazującym powagę walki wewnętrznej nad planowanym zamachem na cara – wielkim czynem patriotycznym. Kordian jawi się jako szalony, bo zaburza ustalony porządek. Bohaterem podobnym Kordianowi jest Konrad z III części Dziadów. Jego Wielka Improwizacja jest zapewne efektem obłędu. W przypływie szaleńczych...
Słowacki w didaskaliach parokrotnie wspomina o obłąkaniu Kordiana. Na przykład w scenie w Katedrze po spotkaniu spiskowców możemy przeczytać: „patrzy z obłąkaniem”, „mówi z obłąkaniem coraz wzrastającym”, „dziwne obłąkanie widać w jego oczach”. W akcie ostatnim i w ostatnim wielkim monologu to Kordian cały świat pomawia o szaleństwo....
Szaleństwo jest bardzo częstym i efektownym tematem tekstów literackich. Motyw szaleństwa słownikowo zdefiniowany jest jako postępowanie wykraczające poza ogólnie przyjęte normy, nie liczące się z niebezpieczeństwem, zachowanie człowieka ogarniętego wielka namiętnością, irracjonalne i często destrukcyjne. Szaleńcy to osoby często nie panujące nad sobą,...